Waarom ik dit boek schreef

Waar is het nog stil? Alles moet sneller, harder, luider... Het verkeer, de buren met hun home cinema system, gsm-tunes, opgefokte brommertjes... en muziek, overal muziek.

Al jaren erger ik mij aan de 'mu-ziekte': de (meestal te luide) muziek die je wordt opgedrongen op openbare plaatsen. In cafés en restaurants is een normaal gesprek soms onmogelijk, tijdens sportmanifestaties en schoolfeesten zorgen bonkende bassen voor 'sfeer', op trouwfeesten en jubilea snoert de dj na het dessert iedereen de mond. Meer dan eens heb ik ijlings een feest verlaten, mijn tafelgenoten verbouwereerd achterlatend.

Deze muziek-te is maar één symptoom van een steeds luidere wereld. Het aantal decibels dat onze oren (dus ook onze hersenen en ons hele lichaam)
te verwerken krijgt, is in enkele decennia tijd ver-zoveel-voudigd.

Het idee voor dit boek ontstond in de zomer van 2009. In de media verscheen het verhaal van Dietrich Hectors, een 29-jarige man die zelfmoord had gepleegd omdat hij niet meer wilde leven met tinnitus (de fameuze 'tuut' in de oren) en hyperacusis (overgevoeligheid voor alledaagse geluiden). Hij had die opgelopen door naar te luide (rock)muziek te luisteren. Kort daarvoor had ik een concert van Herman Van Veen bijgewoond dat helemaal de mist inging door een teveel aan decibels. Hij was wel de laatste bij wie ik zoiets verwachtte.

Begin 2010 begon ik aan een boek dat geluidsoverlast en te luide muziek zou aanklagen. Het hoofdpersonage werd de 16-jarige Ludovic, een jongen die gek is op muziek, maar die zich tegelijk ergert aan de lawaaierige wereld rond hem, waar stilte een schaars goed is geworden. Ludovic loopt in een danscafé gehoorschade op en trekt hierna ten strijde tegen het lawaai om zich heen. In de allereerste versie van het verhaal was Ludovic een verre nakomeling van Ludwig van Beethoven, de beroemde maar ook dove componist. Dat element sneuvelde uiteindelijk, alleen de naam Ludovic (=Ludwig) bleef over.

Naast Ludovic is er op school ook de ijzig mooie Alina, afkomstig uit Finland, het land van rust en ruimte. Er is ook de vervelende Korneel, de klasgenoot op een brommertje die alles beter weet en helemaal wild wordt van luide muziek. Voor de lawaaierige buurman Stef, rockjournalist bij een krant, is een sleutelrol weggelegd.

"Gehoorschade, te luide muziek, lawaaioverlast... is dit wel een thema dat lééft bij jonge lezers?", vroeg mijn uitgever zich anderhalf jaar geleden af toen hij ik hem vertelde waarover het boek zou gaan. Tegen de tijd dat hij de eerste versie van het manuscript in handen kreeg, had de actualiteit zijn vraag al beantwoord. 'Meisje (17) loopt gehoorschade op in bioscoop.' 'Eén op de vijf tieners kampt met gehoorschade door iPods, concerten en festivals.' 'Steeds meer tieners kopen oordoppen.' 'Gehoorschade door slijpschijf op school.' Het zijn maar een paar headlines van de laatste maanden.

Tijdens lezingen die ik het voorbije schooljaar in bibliotheken en scholen hield, kondigde ik dit boek aan. Ik demonstreerde een decibelmeter en vertelde over de research voor het boek, inclusief stiekeme geluidsmetingen in cafés en bibliotheken, en die keer dat ik mensen voor de gek hield met een apparaatje geheten 'Tv-B-Gone'. Ook toen merkte ik dat jongeren wel degelijk oor hebben naar deze problematiek, en ze niet zomaar weglachen. Dus ja: het thema leeft.

'Ssst!' is een oproep tot respect voor elkaars rust, een aanklacht tegen lawaai en de 'muziek-te' en ook een waarschuwing: de vele berichten over tinnitus en gehoorschade zijn echt geen modeverschijnsel.

Mediafiguur Peter Van de Veire, die in het kader van de actie 'Eén en al oor' getuigde over gehoorschade, schreef voor dit boek een poëtisch voorwoord.